Prikkelbare darm syndroom

CORONA – Covid -19

UPDATE  16/2/2021

Wij krijgen veel vragen over het coronavirus – COVID-19

In onze rubriek "nieuws en media" vindt u de meest recente informatie voor de IBD-patiënten. Deze wordt regelmatig aangepast (laatste update 16/2/2021)

UPDATE BIRD ivm. vaccinatie IBD patiënten: zie rubriek "nieuws en media"

Definitie

Het prikkelbare darm syndroom (PDS) werd vroeger ook wel spastisch dikke darm of spastisch colon genoemd. In het Engels heet het Irritable Bowel Syndrome (IBS). 
PDS valt onder de zogenaamde functionele buikklachten en is de meest voorkomende chronische darmstoornis. Men schat dat het bij ongeveer 15 tot 20 % van de vrouwen en 5 tot 20 % van de mannen voorkomt. Het is een vervelende maar geen ernstige aandoening. Er bestaat geen verhoogde kans op darmkanker.

Symptomen

De klachten van PDS verschillen van persoon tot persoon en zelfs per persoon kunnen de klachten nog van dag tot dag verschillen. Soms hebben mensen maanden achtereen klachten, gevolgd door klachtenvrije perioden. En vervolgens treden de klachten weer op. 
De meest kenmerkende symptomen van het PDS zijn zeurende, krampende of stekende pijn in de buik. Pijn kan op allerlei plekken in de buik worden gevoeld en verminderd soms na de stoelgang, soms ook na de maaltijd. De pijn kan zeer hevig zijn, zodat normale bezigheden moeten onderbroken worden. 
PDS gaat bijna altijd gepaard met een afwijkend ontlastingspatroon. Sommige mensen hebben last van verstopping, anderen hebben vooral last van diarree, weer anderen hebben last van een plotselinge niet houdbare aandrang, met of zonder diarree. En weer anderen hebben een ontlastingspatroon waarbij verstopping en diarree elkaar afwisselen. Ook kan het ontlastingspatroon zich gedurende de dag wijzigen. Opvallend is dat er mensen zijn die vooral ’s avonds nogal eens last hebben van de pijn al dan niet gepaard gaande met aandrang. Vaak hebben patiënten stoelgangdrang onmiddellijk volgend op de maaltijd (gastro-colische reflex). 
Vaak zijn er ook andere darmklachten. Veel voorkomend zijn gasvorming, winderigheid, rommelingen, een opgeblazen gevoel en een opgezette buik. Soms is er ook zuurbranden, sliklast, gevoel van een brok in de keel. Af en toe zijn er ook algemene klachten zoals hoofdpijn, moeheid, spier- en gewrichtspijnen.

Oorzaken

De klachten berusten op een stoornis in de functie van het maag- darmkanaal met betrekking tot de bewegingen van de darmen. Ook mensen die geen PDS hebben kunnen dezelfde klachten hebben. Bij PDS zijn de verschijnselen echt chronisch. Men kan vele jaren last hebben, soms in meerdere, soms in mindere mate. Dé oorzaak van PDS is nog niet bekend.

De factoren die kunnen samenhangen met oorzaken van PDS zijn:

  • bewegingsstoornissen in het maag-darmkanaal
  • voedingsfactoren
  • verlaagde pijndrempel in het maag- darmkanaal
  • psychosociale factoren
  • afwijkingen in de darmflora
  • mogelijke onstekingscellen in de darmen.

Diagnose

Om tot meer eenheid in onderzoek en diagnose te komen wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde Rome-criteria. Gastroenterologen van de gehele wereld nemen regelmatig deel aan conferenties in Rome die diagnostische criteria vastleggen over de functionele darmziekten. De laatste versie (“Rome III-criteria”) verscheen in oktober 2006.

De diagnose PDS wordt alleen gesteld als er geen organische of biochemische verklaring voor de symptomen te vinden is.

De symptomen moeten in ieder geval al langer dan 6 maanden bestaan voordat de diagnose gesteld kan worden en moeten 3 maanden actief aanwezig zijn geweest. Iemand moet tenminste 2 van de volgende 3 symptomen hebben:

  • abdominale pijn die vaak minder wordt na toiletbezoek
  • verandering van de frekwentie van de stoelgang, meer dan 3 keer per dag: diarree, of minder dan 3 keer in de week: constipatie.
  • de vorm van de stoelgang is veranderd, te hard of te waterig.

Symptomen die de diagnose versterken

  • abnormale stoelgangs-uitdrijving
  • slijm bij de ontlasting
  • een opgeblazen gevoel/opgezette buik.

De ziektegeschiedenis kan de arts op het spoor van PDS zetten. Daarbij kan aanvullend lichamelijk onderzoek, laboratorium onderzoek en röntgenonderzoek worden gedaan. 

Verschillende soorten scopiën, zoals gastroscopie en colonoscopie kunnen worden gedaan. Hierover vindt U meer uitleg onder topic “Technische Onderzoeken” van deze website.

Behandelingen

Er is nog geen afdoende behandeling gevonden voor PDS. Veel nadruk wordt gelegd op voeding- en leefregels. In de klassieke geneeskunde wordt veel gebruik gemaakt van medicijnen, die worden onderscheiden als:

  • krampwerende middelen (spasmolytica)
  • bulkvormende stoffen
  • laxeermiddelen
  • middelen tegen diarree
  • pijnstillers
  • kalmerende middelen
  • anti-depressiva

Experimenteer niet langdurig zelf met middelen, maar raadpleeg een arts. Hypnotherapie en cognitieve gedragstherapie kunnen bij PDS de problemen verminderen en helpen beter met de aandoening om te gaan. Een goede uitleg door uw huisarts en/of specialist kan veel ongerustheid voorkomen.

Betrouwbare websites